Aspecten/acties
Communicatie
En telefoontje plegen, een e-mail beantwoorden, een brief schrijven, een gesprek met een collega voeren. Er gaat geen moment voorbij zonder communicatie.
Inhoud |
Communicatiemodel
De meest eenvoudige manier om elke vorm van communicatie weer te geven, is het volgende model:
zender → boodschap → ontvanger
De zender is degene die een vraag stelt, een e-mail stuurt of een brief schrijft. De boodschap is de inhoud van de vraag, e-mail of brief. De ontvanger is de gesprekspartner of de lezer. Op het moment dat de ontvanger een antwoord geeft, draaien de rollen om. De ontvanger geeft een boodschap aan de zender. Deze boodschap wordt feedback genoemd. Dit levert de eerste uitbreiding van het model op:
ontvanger → boodschap (feedback) → zender
Ruis
Op bovenstaande manier komt communiceren wel heel eenvoudig over. De praktijk wijst echter uit dat communiceren niet zo makkelijk is. Er is namelijk altijd sprake van een vorm van ruis. Ruis kan extern zijn. Denk hierbij aan een vrachtwagen die voorbijrijdt of aan een radio die erg hard staat.
Een bijzondere vorm van ruis is het verschil in referentiekader. Zowel de zender als de ontvanger heeft een eigen referentiekader. Iedereen heeft zo zijn eigen ideeën, gedachten en gevoelens bij bepaalde onderwerpen. Dat betekent dat de zender een boodschap positief kan opvatten, terwijl de ontvanger daar een heel ander gevoel bij krijgt.
| zender | → | boodschap | → | ontvanger |
| (ruis) | (ruis) | |||
| (ideeën) | (ideeën) | |||
| (gevoelens) | (gevoelens) | |||
| (gedachten) | (gedachten) |
Het is belangrijk om binnen de communicatie rekening te houden met al deze vormen van ruis. Als de zender en de ontvanger zich bewust zijn van de rol die ruis speelt, kunnen zij hun communicatie daarop aanpassen. Zo ontstaan er minder snel communicatiestoringen.
Communicatieniveaus
Er zijn veel verschillende niveaus waarop gecommuniceerd kan worden. De twee overkoepelende niveaus zijn het inhoudelijke en het betrekkingsniveau. Het inhoudelijke niveau bestaat uit de woorden en eenduidige gebaren en beelden die gebruikt worden. Op dit niveau is de kans op ruis het kleinst.
Het betrekkingsniveau omvat alles wat niet concreet in woorden, gebaren en beelden wordt uitgedrukt. Het gaat vaak om wat er tussen de regels door wordt gelezen of gehoord. Onuitgesproken regels en gedachten dus. Afwijkingen hiervan vallen op en zorgen voor ruis. Ongeveer tweederde van de communicatie verloopt op betrekkingsniveau.
Manieren van communiceren
Communiceren gebeurt op veel verschillende manieren. Elke manier heeft zo zijn eigen (ongeschreven) regels. Het voert te ver deze allemaal te behandelen. Wel volgen hier links naar de belangrijkste, verwante artikelen binnen Secrepedia:
Opleiding
Beter leren communiceren? Welkom bij Schoevers!
