Aspecten/acties
Netwerken
Netwerken is in het bedrijfsleven allang onderkend als een van de belangrijkste facetten van het zakendoen. Mensen met veel en goede sociale contacten hebben meer kans op persoonlijk en zakelijk succes. Goede contacten zijn onmisbaar. Zeker voor secretaressen die wat betreft communicatie en informatie een steeds belangrijkere spilfunctie binnen de organisatie innemen.
Netwerken is onderdeel van iemands sociaal kapitaal. Wat dat betekent, is hieronder te lezen. Net als een aantal spelregels waarmee rekening gehouden moet worden bij het netwerken en een eerste aanzet tot de opbouw van een gestructureerd netwerk.
Inhoud |
Sociaal kapitaal
Een netwerk is een wezenlijk bestanddeel van iemands persoonlijkheid. In hun werkzame leven brengen mensen diverse vormen van kapitaal in: menselijk kapitaal (capaciteiten gekoppeld aan opleidingsniveau) en sociaal kapitaal (persoonlijkheid en gedrag). Een netwerk is onderdeel van het sociaal kapitaal. Volgens de Amerikaanse socioloog Robert Putnam wordt met sociaal kapitaal grofweg de mate van betrokkenheid met anderen bedoeld:
- zowel formele als informele banden;
- het wederzijds vertrouwen tussen contactpersonen;
- de normen die gemeenschappelijk worden onderschreven.
Sociale actieradius
Dit sociale kapitaal heeft meestal een veel groter bereik dan mensen in eerste instantie denken. Iedereen kent zonder dat hij zich dat realiseert een paar honderd mensen: van familie en collega’s tot naaste en vage bekenden. Dit is de eerste kring van de sociale actieradius en daar begint het netwerk. Na een brief, e-mail, telefoontje of toevallige ontmoeting op een partij of congres komt men via de eerste kring in contact met de velen uit de tweede of zelfs de derde kring. Een veel geciteerd onderzoek van de Amerikaanse socioloog Granovetter laat zien dat meer dan de helft (55%) van alle werknemers ‘via-via’ aan een nieuwe baan komt; in 80% van die gevallen via vage, incidentele bekenden.
Spelregels voor het netwerken
Een effectief netwerk hangt niet af van wie je kent, maar hoe je er gebruik van maakt. Dat stellen auteurs Jos van Hezewijk en Marcel Metze in het boek: Je kent die je bent. De verborgen kracht van relatienetwerken. Succesvol netwerken is volgens hen gebonden aan de volgende regels.
Integriteit
De interactie bij het netwerken is vooral een zaak van wederzijds vertrouwen. Probeer nooit het onderste uit de kan te halen. Houd rekening met de gevoelens en belangen van een ander en wees eerlijk.
Assertiviteit
Verlegenheid of valse bescheidenheid wil mensen nog wel eens belemmeren bij het inschakelen van hun contacten. Durf te vragen, bedenk dat de meeste mensen het leuk vinden om advies te geven.
Wederkerigheid
Netwerken is een zaak van wederzijds belang, het mag dus nooit eenrichtingsverkeer worden. Communiceer duidelijk, laat geen ruimte voor misverstanden.
Attitude
Bewaar een goede balans in de contacten. Bel of e-mail ook eens ‘zo maar’ tussendoor. Vragen hoe het ermee staat, feliciteren met een verjaardag of een goede jaarwisseling wensen. Maar ook wanneer een incidenteel contact een bruikbare tip of waardevolle informatie oplevert, is een kort bedankbriefje wel zo aardig.
Aanzet tot een gestructureerd netwerk
Een waterdicht stappenplan voor het opbouwen van een netwerk bestaat niet. De volgende tips helpen wel bij het opbouwen van een gestructureerd netwerk.
Netwerk doelgericht
Bepaal vooraf gerichte doelen en ambities en pleeg (zelf)onderzoek. Van belang is ook de contacten goed te doseren. Analyse op basis van doelgerichtheid sluit ongeveer veertig procent van relaties uit de eerste kring al uit. Denk bij het aanboren van contacten ook eens aan professionele netwerken, zoals (specifiek vakgerichte) secretaresseverenigingen of meer breed georiënteerde clubs.
Gebruik de tijd effectief
In goed netwerken gaat veel tijd zitten. Sommige netwerkers willen zich nog wel eens uitputten in een grote hoeveelheid lidmaatschappen en bestuursfuncties. Dat kan nuttig zijn, maar begin daar alleen aan als het ook werkelijk wat oplevert. Wees reëel, want verkeerd bestede tijd had beter anders benut kunnen worden.
Onderhoud een netwerk goed
De essentie van een netwerk is er altijd een beroep op kunnen doen, maar nooit vooraf weten wanneer dat gaat gebeuren. Zorg dus dat het netwerk altijd openstaat. Het koesteren van relaties en het tonen van belangstelling is essentieel. Gelegenheidsnetwerkers die contacten verwaarlozen en alleen een beroep doen op relaties wanneer het hen uitkomt, worden ervaren als opportunistisch en onbetrouwbaar.
Bewaak het onderscheid tussen zakelijk en privé
Zakelijk en privé kunnen heel goed samenvallen in een netwerk, maar dat hoeft uiteraard niet bij definitie het geval te zijn. Wees vriendelijk en voorkomend bij het zakelijk netwerken, maar wordt niet te amicaal. Dat schept gemakkelijk verwachtingen die ook het zakelijk contact kunnen verstoren.
Literatuur
Je kent die je bent. De verborgen kracht van relatienetwerken, Jos van Hezewijk en Marcel Metze, Uitgeverij Balans, Amsterdam, 1996
