Aspecten/acties
RSI/CANS
RSI (Repetitive Strain Injury) tegenwoordig meestal CANS (Complaints of Arm, Neck and/or Shoulder) genoemd, is de verzamelnaam voor zo’n 23 aandoeningen, zoals het carpaal tunnelsyndroom, de tenniselleboog, de frozen shoulder en de muisarm. Voorheen werd gesproken van RSI, maar deze term is afgeschaft aangezien het een vergaarbak geworden was van allerlei klachten van zowel het bewegingsapparaat, als het zenuwstelsel in nek, schouders, armen, polsen en handen. Bij CANS gaat het om klachten van het bewegingsapparaat in arm, nek en/of schouder, die niet veroorzaakt worden door een acuut trauma of een systematische aandoening.
Inhoud |
Boosdoeners
De belangrijkste boosdoeners bij CANS zijn samen te vatten met de vijf W’s: ‘’werktaken, werkplek, werkdruk, werktijden en werkwijze’’: langdurig dezelfde werkzaamheden verrichten met repeterende, monotone bewegingen van arm, handen of vingers. Om CANS te voorkomen zorg je voor een optimaal ingerichte werkplek, waarbij je niet ver hoeft te buigen of reiken om benodigdheden te pakken. Een goede opstelling van het meubilair is noodzakelijk. Pas op voor lange werkdagen met weinig onderbrekingen of afwisseling.
Klachten
De klachten zijn gevarieerd. Van een onaangename tinteling en een zeurende pijn in het gewricht of juist gevoelloosheid in de spieren tot het niet meer kunnen bewegen van schouder, arm of pols. Een bijkomend verschijnsel is dat de meeste mensen veel te lang met klachten doorlopen. Symptomen van CANS worden niet als zodanig herkend, of – erger – niet serieus genomen. Dit heeft tot gevolg dat onnodig veel slachtoffers in de ziektewet belanden. De klachten zijn dan zo erg geworden, dat het simpelweg onmogelijk is om te werken.
De slachtoffers
Hoewel onderzoek heeft uitgewezen dat CANS alle beroepsgroepen treft, wordt de kwaal de moderne kantoorziekte genoemd. Niet zonder reden. Iemand die werkt achter een computer legt ongeveer 500 meter per dag af met de muis. Daarbij worden zo’n 20.000 muiskliks gemaakt. Ook kan het werken achter een beeldscherm monotoon en eenzijdig zijn. Veel secretaressen behoren tot de risicogroepen. Het komt regelmatig voor dat zij urenlang (zonder pauzes) op de computer gegevens invoeren of bestanden wijzigen. Secretaressen zijn gewend twee dingen tegelijk te doen: telefoneren, met de hoorn tussen de schouder en het oor geklemd, en notities schrijven. Nog vaker komt het voor dat het werk onder druk af moet, waardoor secretaressen gestrest en verkrampt achter de computer zitten. Als ze dan ook nog verkeerd op hun stoel zitten of te dicht op het scherm, dan kunnen klachten niet uitblijven.
Oplossingen
De bestrijding van RSI heeft lange tijd tot discussie geleid omdat de verschillende klachten op één hoop werden gegooid en er een onzekerheid bestond over de juiste behandelwijze. Met de invoering van CANS is een model opgesteld dat de klachten indeelt in verschillende, specifieke aandoeningen. Deze kunnen nu als afzonderlijke aandoeningen worden benaderd en behandeld. De zogenoemde muisarm is er daar een van. Het voorkomen van CANS is uiteraard nog beter. Met een paar eenvoudige gedragsveranderingen en aanpassingen op de werkplek kan een heleboel leed bespaard worden. Hieronder volgen een aantal suggesties die kunnen helpen om CANS te voorkomen, ongeacht de werkplek. Heb je klachten, blijf daar dan niet mee rondlopen, maar maak een afspraak met de huisarts, de bedrijfsarts of de intercedente bij Randstad.
Vuistregels voor een CANS-vrije werksituatie:
De bureaustoel
Hoogte zitting:
- Staan je voeten plat op de grond?
- Is de hoek tussen je boven- en onderbenen 90 graden?
Diepte zitting:
- Kun je tussen de zitting en je knieholte een vuist steken?
- Ondersteunen de armleuningen je ellebogen?
- Is de hoek tussen je boven- en onderarmen 90 graden?
Rugleuning
- Zit je rechtop?
- Ondersteunt de bolling van de rugleuning het holle gedeelte onderin je rug?
- Ondersteunen de armleuningen je ellebogen en zijn je armen ontspannen?
Het bureau
Hoogte bureau:
- Is de hoogte van je toetsenbord gelijk aan de hoogte van je ellebogen?
- Heb je voldoende beenruimte onder het bureau?
- Kun je je stoel goed aanschuiven?
Indeling bureau:
- Staat de telefoon binnen handbereik? Plaats de telefoon bij voorkeur tegenover de muis aan de ander kant van het toetsenbord.
Het beeldscherm
Opstelling beeldscherm
- Kun je recht achter het beeldscherm zitten?
- Staat het beeldscherm 50 tot 70 cm van je af?
- Staat de bovenkant van het beeldscherm op ooghoogte?
Instelling contrast
- Zijn de letters op je beeldscherm duidelijk te onderscheiden van de achtergrond?
- Is het beeldscherm haaks op het raam geplaatst?
Het toetsenbord
Opstelling toetsenbord:
- Staat het toetsenbord recht voor je?
- Staat het toetsenbord 10 cm van de tafelrand?
Bediening toetsenbord:
- Zijn de pootjes van het toetsenbord ingeklapt?
De muis
Bediening muis:
- Beweeg je je muis vanuit je onderarm?
- Beweeg de muis niet vanuit je pols! Probeer de muis zo min mogelijk te gebruiken en pas de sneltoets toe.
- Houd je je pols recht?
- Ligt de muis zo dicht mogelijk naast het toetsenbord?
Reiniging muis:
- Kan de muis soepel worden bediend?
Organisatie van werk
Afwisseling:
- Wissel je regelmatig van werkhouding?
- Wissel je beeldschermwerk af met andere werkzaamheden?
- Werk niet langer dan zes uur per dag achter een beeldscherm.
- Werk niet langer dan één uur onafgebroken achter de computer; las minipauzes in.
Beweging:
- Zorg je voor voldoende beweging?
- Doe je regelmatig rek- en strekoefeningen?
Ontspanning:
- Neem je regelmatig korte pauzes?
- Werk je in een ontspannen houding?
De juiste houding
