Stressmanagement

Stress eist van iedereen zijn tol. Maar stress hoeft niet per se negatief te zijn. Stress of spanning maakt alert en helpt bij geconcentreerd werken. Vaak komen onder een lichte vorm van spanning de beste resultaten. Stress wordt pas ongezond wanneer lichamelijke en psychische klachten en de voortdurende spanning zorgt voor uitputting en overbelasting. De gevolgen van ongezonde (werk)stress of langdurige spanningen kunnen uitmonden in overspannenheid of zelfs burn-out. Daarom is stressmanagement van belang.

Inhoud 1 Evenwicht: draaglast versus draagkracht 1.1 Draaglast 1.2 Draagkracht 2 Klachten 3 Stressgevoelige karaktertrekken 4 Manage stress 5 Tips om draagkracht op te bouwen 6 Opleiding

Evenwicht: draaglast versus draagkracht

Klachten door overbelasting op het werk komen voor in alle beroepen, op ieder niveau en in alle bedrijfstakken. Hierbij spelen zowel de omstandigheden waarin iemand verkeert als zijn persoonlijkheid een rol. Traumatische gebeurtenissen, zoals het overlijden van een naaste of echtscheiding, kunnen ernstige stress veroorzaken. Werkstress blijft echter een van de grootste veroorzakers van klachten. In officiële termen ontstaan de problemen wanneer iemands draaglast (de belasting) groter is dan zijn draagkracht (de belastbaarheid); de balans tussen de eisen die aan iemand worden gesteld met wat iemand aankan, is weg.

Draaglast

Hierin speelt de arbeidssituatie een grote rol. De volgende zaken zijn hier onderdeel van:

• interessante en minder interessante taken hebben;
• voldoende afwisseling in de werkzaamheden;
• de hoeveelheid werk en de werktijden;
• werkwijze en arbeidsvoorwaarden;
• relatie met collega’s, de sfeer en verhoudingen op het werk.

Iemand die veel oninteressante taken heeft, niet voldoende afwisselingen in werkzaamheden creëert en daarbij de sfeer op het werk niet leuk vindt, heeft een hoge draaglast.

Draagkracht

Hierin speelt persoonlijkheid een grote rol. De volgende dingen hebben effect op draagkracht:

• vermogen tot incasseren;
• mate van zelfvertrouwen;
• mate van perfectionisme;
• nee durven zeggen;
• om hulp durven vragen;
• positieve of negatieve instelling;
• gezonde leefstijl.

Iemand met een hoog incasseringsvermogen, een positieve instelling en het lef om als dat nodig is om hulp te vragen, kan meer aan.

Klachten

Ziektebeelden van werkstress zijn divers en verschillen van persoon tot persoon. De klachten kunnen zowel van lichamelijke aard als van psychische aard zijn. Bij sommigen openbaren de eerste klachten zich als rugpijn, anderen krijgen in toenemende mate last van hoofdpijn of slapeloosheid. Ook gedragsproblemen kunnen wijzen op werkstress. Welke symptomen zich ook openbaren, belangrijk is om niet af te wachten. Neem de klachten serieus en bedenk of er wellicht een verband bestaat tussen klachten, werksituatie en/of gedrag. Probeer er iets aan te doen. Steun en rust zijn van belang, maar de hoofdzaak is dat er iets gedaan moet worden aan de (werk)omstandigheden en gewoontes die bijgedragen hebben aan de overbelasting. Raadzaam is dan ook om met klachten naar baas, intercedent, huisarts, of bedrijfsarts te gaan.

Stressgevoelige karaktertrekken

• Perfectionistisch
• Behulpzaam
• Veel verantwoordelijkheidsgevoel
• Doorzetten
• Loyaal, plichtsgetrouw
• Bewijsdrang
• De sterke (willen) zijn
• Geen grenzen kunnen stellen
• Zichzelf wegcijferen

Manage stress

In een ideale situatie is er een evenwicht tussen wat iemand aankan en de eisen die aan iemand gesteld worden. Dit evenwicht is te beïnvloeden, bijvoorbeeld op de volgende manieren:

• probeer de werkdag zo veel mogelijk te plannen, denk vooruit;
• stel vervelende of lastige klussen niet uit, anders stapelen deze zich op;
• wees realistisch, het is niet verstandig om altijd te willen klaarstaan;
• wees duidelijk, praat erover als er echt te veel werk is, dan komt er sneller een oplossing;
• probeer wat positiever met stressituaties om te gaan.

Tips om draagkracht op te bouwen

• Probeer gezond te eten, dit zorgt voor een goed immuunsysteem en bouwt energiereserves op.
• Zorg voor voldoende lichaamsbeweging, de spanning verdwijnt dan makkelijker.
• Vermijd stimulerende middelen (dus ook nicotine en cafeïne).
• Neem voldoende rust, ook tijdens werkuren.

Opleiding

Omgaan met stress? Stress de baas!